Hayat bizim için her şeyiyle devam ediyor, bazılarımız oruç tutuyor, bu mübarek ayda içine dönüp, kendini terbiye etmeye çalışıyor; bazılarımız yiyemeyenleri düşünmeden, homini gırtlak yemek peşinde. Kimileri Ramazan Bayramı’nda hangi 5 yıldızlı otele gitsem derdinde, kimilere bütün ay çalışıp eline geçen üç kuruş parayla, her şeyi kokuşmuş bu ülkede, ev geçindirme derdinde… Tekirdağ’da, Silivri’de sel yine can alıyor, acelesi var üstelik beş kişi birden yutuyor bugün. İzmir ise tam gaz 9 Eylül kutlamalarına hazırlanıyor. Bu arada birileri Sezen Aksu için: “Kandilli’de konsere gitsin!” diyecek kadar arsızlaşıyor. Birileri Kürt sorunu çözülecek, kan bitecek, barış gelecek diye seviniyor. (İki taraftan da) birileri terör sürsün istiyor. Bir sonbahara daha girerken kimileri mutlu, umutlu; kimileri mutsuz, umutsuz.

İnsanoğlu farklı farklı, biri birini tutmuyor. Ama bazı şeyler var ki insan, insan olduğu sürece; sen, ben, o ayırt etmiyor.

Güler Zere, DHKP/C üyeliğinden 14 yıldır hapis yatıyor. Son zamanlarda medyada adını daha sık duymamıza neden ise elem bir hastalık. Hastane raporları bas bas bağırıyor: “Güler Zere’nin tedavisi için, hapishane uygun bir ortam değil. Cezası ertelenmeli!” Buna rağmen, avukatlarının 19 Haziran’da başlattığı kampanya, hâlâ amacına ulaşamadı. Cumhurbaşkanı af yetkisini kullanmaya yanaşmıyor. Adalet Bakanlığı’ndaki dosyalar ise, bürokrasinin ağlarına dolanmış bir hâlde, sırasını bekliyor. Adlî Tıp Kurumu da, Bakanlık’tan farksız, hastane evraklarını bekliyor.

Bunlar yaşanırken, Güler Zere 1 Eylül vesilesiyle bir mektup yazdı ve yayınladı. “İster yanı başımda olun, ister bir adım ötemde kapı önünde, ister bir sokakta olun, ister herhangi bir şehrin, bir yerinde oturun, ister adli tıp önünde oturun ben sizleri hissediyorum. Sıcaklığınız, gücünüz, sesiniz, beni sarıp sarmalıyor. Bundandır bu illet her sıkıştırdığında karşısında başımı dik tutmam. Ona çelme takmaya hazırlanmam bundandır. Sizler benimlesiniz ya gerisi boş!” diyor Güler Zere. Bu satırları okuyunca insan, hiçbir şeyin kıymeti kalmıyor işte.

Kanser tedavisinin ne kadar ağır olduğunu ancak çeken bilir, kemoterapi süreci, radyoterapi süreci; her biri bir insanın psikolojsini ve bedenini en uç noktalarına kadar zorlayan tedaviler. Sadece o insanın değil, ailesinin, yakınlarının… Bir yakını kanser tedavisi görmemiş kaç kişi anlayabilir, sırf O’nun morali bozulmasın diye gece evin en uzak köşesinde hıçkırıklarını yutarak ağlamanın ne demek olduğunu? Kaç kişi, gelecek planlarını anlatan birinin karşısında, o kişinin inanılmaz umudu karşısında gözyaşlarını tutmaya, boğazındaki düğümü çözüp konuşmaya çalışmıştır?

Kendisini yiyip bitiren bir hastalığa karşı, 14 yıldır dört duvar arasında geçen bir ömrün ağırlığına rağmen, dimdik duran bir insan var karşımızda! Ve bu birileri ona “Haydi Güler, yanındayız!” diyemiyor, utanca bakın! Ya biz? İstanbul’da eylemciler her cuma Taksim’de buluşuyor, Güler’e desteklerini sunuyorlar. Peki ya geri kalanımız?

“İster yanı başımda olun, ister bir adım ötemde kapı önünde, ister bir sokakta olun, ister herhangi bir şehrin, bir yerinde oturun, ister adli tıp önünde oturun ben sizleri hissediyorum. Sıcaklığınız, gücünüz, sesiniz, beni sarıp sarmalıyor. Bundandır bu illet her sıkıştırdığında karşısında başımı dik tutmam.”

Bu satırlar bize anlatmaya yetmiyor ne yapacağımızı! Bileceğiz, bildireceğiz. Güler’in umudunu, kendi gönlümüzden başlayarak, Türkiye’nin gönlünde yeşerteceğiz. Bunu bile yapamıyorsak, neyiz biz? Emin misiniz, insan mı?

Bir Ramazan daha geldi, hızla akıp geçiyor. Ramazan, özellikle de oruç konusunda bir şeyler yazmak istiyorum ama hiç hâlim yok bugünlerde. Ağustos 18′den beri dershaneye gidiyorum. Aslında ders 8.10 – 13.00 arası, ama Güzelbahçe’de oturuyorsanız, hiç oyalanmadan gidip geldiğiniz durumda bile, sabah 6.30′da evden çıkmanız gerekiyor ve ancak 14.30 gibi dönebiliyorsunuz.

Ya erken kalkmaktan, ya temponun yoruculuğundan ya da açlıktan; eve geldikten sonra kendime gelmek için en az iki saat uyumam gerekiyor. Hiçbir şeyi adam akıllı yapamaz oldum. Uzunca bir süre ne kitap okuyabiliyorum, ne gitar çalabiliyorum ne de ders çalışabiliyorum. İnternetten takip ettiğim yazarları okuyup, Bianet ve NTVMSNBC’ye de uğradıktan sonra bilgisayarı kapatıyorum çoğu zaman. (Bunları da düşünerek bakınca, sabah dershane – öğlen ev şeklinde gelişen “commuter” hayatım, git gide rutin bir hâl alıyor. Bu durumu da korkuyla izliyorum, bir sene boyunca buna katlanmak çok kolay olmayacak. Hele hayatınızda en çok korktuğunuz şeylerden biri buysa…)

Oysa Thomas Meyer’ın “Sosyal Demokrasinin Geleceği” isimli incelemesini tekrar okuyacaktım, biraz daha derinlemesine okuyacak ve kafa yoracaktım bu defa. O da çok yavaş ilerliyor zihnimi toparlayamadığım için. Çeviri de çok başarılı sayılmaz (yine de çevrilmiş olmasına sevinmek lâzım Türkiye’de). İyisi mi yarın NTV Tarih alayım, üç beş gün sonra da onu bitirip Atlas aldım okudum derken zaman geçer.

Hiç değilse bloga bir uğrayayım, bir şeyler yazayım belki önümüzdeki günlerde beni gaza getirir diye umarak, ders çalışmaya gidiyorum.

Her tarafta vardır böyle öyküler, başarılı insanların öyküleri, çalışkanlığın ya da zekânın öyküleri…

Önceki iletimde de belirtmiştim, Dr. Frank Vertosick’in “Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün” isimli kitabını sipariş etmiştim KültürTV’den. Bu dönemde okumak istememi kendimce geçerli nedenleri var, gaza gelmek ve yaptığım seçimin doğru olduğuna kendimi inandırmak. Hâlâ sık sık acaba hukuk okumak için TM’ye geçerek doğru bir şey mi yaptım diye kendime sorduğum oluyor. Bu sorgulamalarım yeniden sayısala dönüş hedefinde değil de, “Acaba hukuk yerine başka bir şey mi okumalıyım?” ekseninde oluyor daha çok. Psikoloji aklımı çeliyor örneğin kimi zaman, sonra bir psikologla düzenli olarak görüşmeyi ne kadar çok istediğimi hatırlıyorum ve bu fikri, tatmin edemediğim isteğimle ilişkilendirip geçiştiriyorum.

Neyse, kitap gayet güzeldi. İki gün içinde yaladım yuttum adeta, bir beyin ve sinir cerrahının (neurosurgery) asistanlıktan, eğitiminin sonuna kadar başından geçen olayları bir de onun gözünden okumak çok farklı bir deneyimdi. Bir gece küçük bir bebeği hayatta tutmak uğruna, verdiği ilaçların yan etkisi olarak, parmaklarından başlayarak yayılan morarmayı izlemek; Azrail’le, bir çocuğun parmaklarını verip hayatına ekleterek yaptığı bir pazarlık … Başka bir gece kendi hatası yüzünden ölen, ve ameliyata girmese bile uzunca bir süre yaşama ihtimâli olan bir hastanın verdiği vicdan azabıyla ağlamak… Kitabı okuduktan sonra bir tıp öğrencisinin eğitimi sırasında çektiklerine ve meslek hayatındaki zorluklarına daha fazla saygı duymaya başlıyorsunuz.

Kitabın dili de gayet yalındı, zaman zaman Latince tıbbî terimler beyninizi sulandırsa da, başka yerlerde kolay kolay öğrenemeyeceğiniz, özellikle beynin yapısıyla bir çok inanılmaz detayı öğrenmek, kitabın keyfini katmerliyor. Bu keyfi yakalamak için tıpla herhangi bir ilginizin olmasını gerektirecek bir dile de sahip değil tabii ki. Zaten TÜBİTAK’ın “Popüler Bilim Kitapları” serisinden çıkmış kitap. Anlattığım kadarıyla ilgisini çekenlere kaçırmamalarını tavsiye ederim.

Gelecekteki ben’e not: Eğer bir gün “ilham alınacak” birisi olursan, insanları kendinden mahrum bırakma.

Ne olduğunu anlamadığım bir şey… Belirsizlik gibi…

Sadece kitap okurken ve gitar çalarken aklımdan atabiliyorum. Bir de bugün BisikletForum’a rastgeldikten sonra kabaran bisiklet özlemimi dindirmek için çıktığım 5-6 kilometrelik gezi esnasında aklımda değildi, alışkanlığım değil böyle bir şey, bilinçli bir bisikletçi de değilim. Ama abimin motor alma kararından beri, sohbetlerimiz sırasında önce motorsiklet işi aklıma yattı, şimdi de bisiklet olayı inanılmaz çekici geliyor. Maymun iştahlılık gibi değil de, iki tekeri seviyorum galiba. ÖSS sonrası bu seçenekleri değerlendireceğim sanırım araba ehliyeti almadan önce.

KültürTV’den beş kitap sipariş etmiştim, işaretli olanlar geldi: Körlük – José Saramago, Geçmişle Hesaplaşma – Mithat Sancar, Beynine Bir Kez Hava Değmeye Görsün – Dr. Frank Vertosick Jr., Dine Karşı Din – Ali Şeriati, bir de Türk Mektupları – Ogier Ghislain de Busbecq. Bisiklete binmek için üstümü değişirken sitenin yanına girdiğini gördüm PTT Kargo aracının. Şimdiye kadar aynı yerden iki siparişimi iki günde getiren şirket, bu defa bir günden kısa sürede getirdi. Kitapların geldiğini gördüğümde sevindim, babam da aşağıdaydı, alıp balkonda bekleyen bana attı. Paketi açtıktan sonra da bisikletle gezmeye çıktım.

Güzelbahçe-Zeytinalanı arasını gittim geldim. Büyük bir kısmı deniz kenarından olsa da, arabaların dumanını soludum. Yarın güzergâhımı Güzelbahçe’nin tepelerine doğru seçmeyi düşünüyorum. Malum sonra dersane başladı falan derken, bir daha zor olur böyle keyif yapmak, hem güzeldir buranın dağı tepesi.

Bisiklet dedikçe, BisikletForum’da gezdikçe aklım son derece alakasız bir konuya kaydı, aile… Diyelim ki üniversitede de ulaşım aracı olarak motorsiklet, gezi aracı olarak da bisiklet kullanmaya, ciddi anlamda başladım. Eğitim hayatı başladı bitti derken 8-9 sene içinde evlendiğimde ne olacak hobilerim?

Aile kavramı, benim için kendimi bildim bileli önemli bir kavramdır. Toplumsal yapının ayakta kalması ve bu yapıya dahil olan insanların olabildiğince sağlıklı olması için aile yapısının aşındırılmadan korunması gerektiğini düşünmüşümdür. Ama olaya daha önce bu açıdan bakmadığımı fark ettim. Belki evlenecek yaşa geldiğimde bu yazdıklarım benim için hiçbir şey ifade etmiyor olacak, o kadar sevmek nasıl bir histir bilmiyorum.

Bir de, bu açıdan bakınca hiçbir şey ertelemeye gelmiyor. Bu yüzden, gelecekteki ben’e not: Sağlığın yerinde oldukça, ileride yapamayacağın her şeyi imkânın varken yap.

İlginç bir şeymiş, bir köşe yazarında. Daha önce de bir kaç defa atmış, ama cevap alamamıştım. Daha önce bu seferki gibi hissetmediğime göre beklememişim de anlaşılan. Bu defa hayli ilginç oldu. Kime attığımı şimdilik söylemeyi düşünmüyorum. Bir okurun hissettiklerini anlatacağım sadece, belki okuyan bir köşeyazarı olur da, bundan sonra farklı bir tutum takınır diye.

E-posta attığım yazar, köşesini okumaktan keyif aldığım, yazdıklarını sıklıkla beğendiğim biriydi. Bu yüzden sinir bozucu seviyede soğuk bir e-posta atmak istemedim. Kendimce çok uzun olmayacak, ama pragmatik bir “yanıt bekleme” tarzında da olmayacak bir şeyler yazarak gönderdim. 2 paragraf kadar tutmuştu.

Yanıtın üç beş gün içerisinde gelmesini bekliyor, hiç gelmemesindense, korkuyordum. Cumartesi attığım e-postaya pazar günü yanıt geldi. Ve yanıt “Kitapların ismini atarsam uygun bir zamanında sordurabileceği” şeklindeydi. Bu kadardı evet, 2 paragraf yazdığım yazıya bu kadar yanıt almıştım. İşin kötü tarafı ise sorduğum kitaplar e-postada geçiyordu, yazarın adı da konuda geçiyordu. Sanırım sadece son cümleyi okumuş sevgili yazarımız.

Tamam yoğun insan, çalışıyorlar ediyorlar ve üstüne okur e-postalarını yanıtlamaya ne kadar vakit ayırabilecekleri ortada anlıyorum ama, hiç değilse okusaydı da,  selamıma karşılık verip yine bir cümle yazsaydı belki bu kadar rahatsız olmazdım. Ama ne yalan söyleyeyim, böyle “sinir bozucu derecede soğuk” e-postalara cevap atasım bile gelmiyor.

Gelecekteki ben’e not: Asla ulaşılamaz birisi olma.

Düzeltme: Bahsettiğim yazar, en son e-postama yanıtını saat 20.30 gibi hiç bir ilgisini gerektirmeyecek bir saatte attığından; yazdıklarımdan duyduğum büyük bir pişmanlıkla notumu değiştiriyorum.

Gelecekteki ben’e asıl not: Asla hükme varmak için aceleci olma.

Bu eğitim-öğretim yılımın ilk sınavına perşembe günü gireceğim. Dersane de takip eden pazartesi başlayacak. İlginç bir sene olacak bu sene, çevremdekilerin aksine başka bir deyişle sınavın çabuk gelmesini ve lisenin bitmesini istiyorum. Şimdiye kadar içimde kalan çok şey oldu, abime baktığımda, üniversite yıllarında ya da sonrasında insanın içinde kalanları gerçekleştirme imkânı olduğunu görür gibiyim. Muhtemelen üç dört sene sonra bu düşündüklerim aklıma gelecek ve ne boş hayallermiş diyeceğim. Belki de abimin yaptıkları da, yapmak istediklerinin yanında hiçbir şey değildir. Bilemiyorum.

Yazının başlığı da “Sınav Güncesi” olayını bırakmak istememden. Bundan sonra rastgele konularda rastgele başlıklarla yazacağım kendi kendime.

Şöyle bir bakınca da içimde kalan pek çok şeyin, yatılı okul yüzünden kaldığını görüyorum. Babam da liseyi yatılı okuduğu için – hem de 13 yaşında başlamış liseye – tercih yapacağım zaman: “Zor gelebilir, bence gitme.” demişti. Ama OKS’den aldığım puan beni fen lisesine (Turgutlu Halil Kale Fen Lisesi) sokabiliyordu, ve bu çağın bir çocuğu olarak her zaman daha fazlasını istemeye programlanmıştım.

Gelecekteki ben’e (burada bana olarak yazamadım, içime sinmedi) not: Çocuğuma “Daha fazlası her zaman iyidir.” gibi bir değer vermeyeceğim. Ve kendi kendini böyle bir eğerle donatmasını engellemeye çalışacağım, çünkü bu değeri bana veren de babam olmadı.

Edebiyat ve coğrafya, çalışamıyorum. Hiçbir alışkanlığım olmadığı için nasıl çalışacağımı da bilmiyorum. Edebiyat neyse, not çıkartıp üç beş defa okuyunca hallolmuş gibi oluyor. Düzenli olarak yaparsam hallederim sanırım. Ama coğrafyadan ne önemli, ne not alınır onları bile bilmiyorum. Dershane açılsa da hocalarla beraber halletsek şu işi güzel olacak. Bugünlerde edebiyat notlarımı bilgisayara çekiyorum, bittiğinde onları bastırmayı ve sene sonuna kadar da düzenli olarak tekrar etmeyi planlıyorum. Buna rağmen de ezberleyemezsem, ne yaparım bir fikrim yok. Edebiyatın yanında da Mat-1 testleri çerez niyetine gidiyor tabii.

Neyse, Merve çalışmadığımdan yakınıp beni gaza getirmeye çalışıyor, buna rağmen ben biraz daha tatil yapmaktan yanayım. Bunun için de dershane hızlandırmasına girmeden çeviri işine biraz hız vereyim dedim kendi kendime.  Zira hızlandırma benim için 10. sınıf edebiyat ve coğrafyasını öğrenmek için “altın gol” niteliğinde bir dönem olacak. Şu sıralar neler çevirdim, çeviriyorum:

1) Human Body: Pushing the Limits’in dördüncü bölümü, “Brainpower”ın çevirileri devam ediyor. Başlayalı iki hafta oldu, bir hafta içinde de tamamlayıp yayınlamayı düşünüyorum.
2) Friends’in 6. sezon 5, 6 ve 7. bölümlerini, her bölümde dört kişi çalışacak şekilde, beş kişilik bir grupla çevirdik. 7. bölümün redaksiyonuyla uğraşıyorum. 8′den itibaren ise DP’den wag çevirmeye devam edecek.
3) “Doing Time, Doing Vipassana” isimli ilginç bir belgeselin çevirisini DP Bonus’ta etkinliğe açtım. 4 kişilik bir grup olarak en kısa zamanda bu çeviriyi de aradan çıkartmaya çalışacağız. Eğer beklediğim gibi güzel bir iş ortaya koyabilirsek, kendime “belgesel etkinlikleri sorumlusu” gibi sorumluluk altına alıcı bir sıfat vererek belgesel çevirilerine ve etkinliklerine devam etmeyi düşünüyorum.

Bunların yanında bugünlerde bir de film incelemesi yazmayı düşünüyorum. Çok becerebildiğim bir iş olmasa da, Dear Wendy’ye yazdığım incelemeyi tekrar okuyunca hatalarımı görmek beni sevindirdi ve cesaretlendirdi. Hangi filme yazacağım, şu an aklımdaki soru bu.

Yine kendimi sorumluluk altına almış olmak için buraya bir de not düşüyorum: “Forumlardan çekilmeye başla!” Aslında takıldığım fazla forum yok, şu sıralar sadece Ubuntu-TR, DP ve DP Bonus’a takılıyorum. Ama onlar da fazlasıyla zamanımı alıyor. Bugünden itibaren üç forumdaki imzama da bu sene etkin olamayacağımı belirten notlar düşüp, forumlardan çekilmeye başlayacağım. Özel mesaj gelmesi halinde e-posta adreslerime gelen uyarılar ve çeviri konusunda ihtiyacım olan yardımı almak amaçlı olmadıkça da forumlara uğramayacağım. Aksi halde bırakması zor olacak.

Daha ilk yazıdan verdiğim tarihi tutturamadım. Cuma günü acil bir kararla ve ailemin zoruyla Foça’daki K.K.K. Özel Eğitim Merkezi Komutanlığı’nda emekli/muvazzaf subayların morallerini yüksek tutmak için düzenlenen askeri kampın son üç gününe sevk edildim. Çok dolu üç gün değildi, çok boş da değildi. “Kamu Vicdanına Çağrı: Sivil İtaatsizlik” bir süredir okuduğum, ama okuduğumu anlamakta zaman zaman güçlendiğim için okuma süresi bir hayli uzamış bir kitap haline gelmişti benim için, üç gün boyunca gündüz vakitlerinde Foça’nın o buz gibi denizine girip, arkadaşlarla vakit öldürmektense sessizlik içinde bu kitaba yoğunlaştım, kitabın kalan 150 sayfasının üçte birini; özümseyerek, kendi kendime tartışarak okudum. Akşamları da arkadaşlarlaydık. Şimdi söz verdiğim gibi, asıl anlatacaklarıma devam edeyim…

İlkokulu İzmir Narlıdere’deki 12 Eylül İlköğretim Okulu’nda okudum, OKS’de deneme ortalamalarıma beklenmedik bir fark atarak Halil Kale Fen Lisesi’ne girdim. Acısıyla, tatlısıyla iki senenin ardından da hem sayısal bana göre değil, hem de bu eziyet yeter artık diyerek şimdiki okuluma geçtim ve eşit ağırlık okuyorum.

Kendimle ilgili biraz daha detaya gireceğim. Linux kullanıcısıyım, Archlinux üzerinde KDE kullanıyorum, bilgisayarımda Pardus 2009 da kurulu olmasına rağmen Subtitle Composer kuramadığım için Archlinux’ü daha sık kullanıyorum. Subtitle Composer benim için ne ifade ediyor; şöyle ki, DivxPlanet bünyesinde halimce altyazı çeviriyorum. Geriye kalan vaktimi, çocuk yaşta senelerce aldığım gitar eğitimi – malesef ki uzun süre pop şarkılar  çaldım, zamanında klasik şarkı öğretmeye çalışan hocama burun kıvırırdım – ve son 2 senedir yine bir heves atladığım elektro gitar ile haşır neşir olduğumdan unutmadığım gitar bilgimi, klasik müziğe yönlendirdim. Son zamanlarda Marco Giuliani’nin etütlerini çalışmak ve kitap okumakla geçiriyorum.

Haziran 22 – Temmuz 24 arasında Delta Dershanesi’nin “Matematik Yaz Kursu”na giderek sınava resmi olarak çalışmaya başlamış oldum, yarından itibaren de 10. sınıf edebiyat ve coğrafyasından başlayarak eşit ağırlık alanımdan başlayarak ilerlemeyi düşünüyorum yavaş yavaş, Temmuz da bitti sayılır, geç bile kaldım sanırım.

Geçen gün aklıma geldi, resmi olarak “sınava” çalışmaya başlayalı bir ay oldu. Geçen gece bu sene ÖSS’ye girmiş bir arkadaşımla konuştuktan sonra – EA2 Türkiye 313.sü oldu (: – başımı yastığa koyunca, “Benim halim nice olacak acaba?” diye düşünmekten kendimi alamadım. Ve henüz bu aşamadayken bir günlük tutmaya başlamak aklıma geldi, hem bir sene daha girmek zorunda kalırsam kendimi tanımam için iyi bir fırsat olacaktı, hem de hedefime ulaşabilirsem, ileride dönüp dönüp eski günleri yad edebileceğim güzel bir birikim oluşturmuş olacaktım. Kağıda yazmayı düşünmüştüm başlangıçta, daha sonra bu fikrin bana çok ciddi geldiğini, elime kalemi alıp oturunca içten bir kelime bile yazamadığımı fark ettim. Hem israfa da gerek yoktu, hemen hedef değiştirdim, blogum.

Bu yazıyı sadece başlamış olmak için, yazıyorum. Yarın öğretim hayatıma, ve geçen gece konuştuğum arkadaşın durumunun beni heyecanlandıran bölümüne, ortak niteliklerimize değineceğim.

UbuntuForums.org’dan yaptığım bir çeviri.  http://ubuntuforums.org/showthread.php?t=318789
Ubuntu-TR’deki bir kullanıcının isteği üzerine yaptım: http://forum.ubuntu-tr.org/index.php/topic,10820.msg133223.html#msg133223
Umarım faydalı bir kaynak olur. – Fuzûlî

NOT: Word’den yapıştırdığım için biçimsel bozukluklar adına özür dilerim. Uğraşmama rağmen düzeltemedim.

Sorumluluk Uyarısı: Aşağıda bu konuda kendimi defalarca tekrar ettiğimi göreceksiniz. Bazıları bunu yerli yersiz yaptığımı düşünebilir. Ama bunun sağlam bir nedeni var, BIOS yüklemesi (flashing*) YIKICI BİR İŞLEMDİR. Eğer bununla ne demek istediğimi anlamıyorsanız, lütfen burayı (http://en.wikipedia.org/wiki/BIOS) ve burayı (http://www.pcstats.com/articleview.cfm?articleID=1605) okuyarak başlayın.

Güncelleme: Artık bir çok üretici BIOS yüklemesi için Linux yazılımları sunuyorlar. Eğer siz de bu kategorideki kullanıcılardansanız tavsiye edilen, o yöntemleri kullanmanızdır. Eğer cesaretiniz varsa, ne yaptığınızı gerçekten biliyorsanız, ya da bu konuda biraz daha bilgi sahibi olmak istiyorsanız, okumaya devam edin.

Güncelleme: Bu başlıkta bir çok yöntem anlatılıyor. Burada anlatılmayan bir yöntem de Flashrom denilen özel bir yazılım kullanarak yapılıyor – bu araç sizde çalışabilir de çalışmayabilir de. Bu yüzden BIOS’unuzun destekli olup olmadığını ve/veya herhangi bir püf noktası olup olmadığını görmek için uyumluluk tablolarına bakmalısınız. Bu başlıktaki 70. iletiden itibaren bu konu da tartışılıyor.

Flashrom Bağlantıları:

http://www.coreboot.org/Flashrom
http://en.wikipedia.org/wiki/Flashrom
http://apcmag.com/flashrom-fast-appr…version-10.htm
http://www.desktoplinux.com/news/NS6158241352.html

Aşağıdaki 32-bit/i386 Ubuntu dağıtımları sınandı ve uygun bulundu:

Ubuntu 9.10 Karmic Koala (devel)
Ubuntu 9.04 Jaunty Jackalope
Ubuntu 8.10 Intrepid Ibex
Ubuntu 8.04 Hardy Heron
Ubuntu 7.10 Gutsy Gibbon
Ubuntu 7.04 Feisty Fawn
Ubuntu 6.06.2 LTS Dapper Drake (Maintenance release)
Ubuntu 6.06.1 LTS Dapper Drake (Maintenance release)

End Of Life (EOL) (Belge bunlarda da işe yarıyor.)

Ubuntu 6.10 Edgy Eft
Ubuntu 5.10 Breezy Badger
Ubuntu 5.04 Hoary Hedgehog
Ubuntu 4.10 Warty Warthog

Yine söylüyorum, BIOS güncellemesine kalkışmadan önce kendiniz araştırma yapın.

Forum (UbuntuForums, ç.n.) üyesi ThrobbingBrain’den, Toshiba Satellite kullanıcıları için okunması gereken bir uyarı. (http://ubuntuforums.org/showthread.php?t=361066)

İlham aldığım ve bu rehberdeki bir çok kodun ve yönergenin alındığı kaynaklar:
HOWTO:Flash Your Bios Using Only A CD
HOWTO_Create_a_DOS_boot_disk (from the Gentoo Wiki)
No DOS/Windows, No floppy…

Bu rehberin asıl amacı, Ubuntu kullanarak, anakartınızın BIOS’unu yüklemek (güncellemek) için gerekli DİKKAT dosyaları ve açık kaynaklı işletim sistemi olan FreeDOS’u içerecek bir disket ya da CD hazırlamak için kolay bir çözüm sunmaktır.

BIOS’unuza yapılacak değişiklikler, bir öncekinin BIOS’unuzun üzerine yenisini yazdığınız için kalıcıdır. Aşağıdaki rehber şimdiki BIOS ROM’unuzu (ya da Flash ROM’unuzu), hazırlanış şekli, modeli ve üreticisi bakımından sizin BIOS’unuza özel yeni bir sürüm ile değiştirecektir. (Rehberi tamamlayabilmek için gerekli dosyaları edinmelisiniz, bunları tamamiyle BIOS’unuzun ya da donanımınızın web sitesinde bulabilirsiniz.)

BIOS’unuzu güncellemek olsaılıklar dahilinde tehlikeli bir olaydır çünkü anakartınızı (ve bu bağlamda bilgisayarınızı) çalışmaz hale getirebilir. Lütfen dikkatli bir şekilde, özenlice ilerleyin ve aşağıdaki komutları çalıştırmadan önce ne yaptığınızı iyice anlayın! Bu komutları geri almanın, orijinal yazılımınıza dönmenin tek yolu, BIOS ayarlarınızın bir yedeğini almak ve bunu geri yüklemek (eğer BIOS’unuz bunu destekliyorsa), ya da orijinal BIOS’unuzu tekrar yüklemek olacaktır.

Tekrar ediyorum, DİKKATLİ BİR ŞEKİLDE ilerleyin! Ne yaptığınızı bilmiyorsanız, ya da tehlikeliymiş gibi hissediyorsanız, lütfen daha deneyimli birilerinden yardım isteyin.

Eğer bunu yapmak için başka bir yönteme daha göz atmak isterseniz, örneğin zaten sizin için hazırlanmış bir yükleme ISO’su varsa, fakat bir şekilde bu ISO dosyasını bazı dosyalar ekleyerek düzenlemeniz gerekiyorsa, lütfen buraya göz atın: http://ubuntuforums.org/showpost.php?p=1887172&postcount=12

UYARI: Bazı anakartlarda “CMOS Jumperları” denilen, ve BIOS’unuzu düzgün bir şekilde yüklemenizi engelleyebilecek şeyler var. Eğer bu grupta olduğunuzu düşünüyorsanız, BIOS yüklemesine izin vermek için, fiziksel anlamda bu jumperları çıkartmayla ilgili yönlendirmeleri donanım ya da BIOS üreticinizin BIOS yükleme rehberlerinden okumanız gereklidir. Bu rehberler her BIOS/donanım üreticisi için farklı olacaktır. Bu bilgiye erişmenizi sağlamak için, işte size bir Google bağlantısı, http://www.google.com/search?q=jumper+cmos+motherboard. Farklı sonuçlar elde etmek için bu arama sorgusunu kendi BIOS/donanım üreticinizin ismiyle düzenlemelisiniz. İpucu iiçin dannyboy79‘a teşekkürler.

Hazırlık

Sistem diski (boot disk) oluşturmak için bir disk imajına (image) ihtiyacınız olacak. Bu rehberde biz bir FreeDOS imajı kullanacağız. FreeDOS, açık kaynak kodlu, ve kullanılabilir hale getirilmiş, www.fdos.org‘dan bulabileceğiniz bir imajdır. Sitede seçebileceğiniz birkaç imaj var, ama bu rehber için BIOS’unuzu güncellemek istediğiniz varsayacağız. Bu durumda da disketinizde işletim sisteminden ve anakart üreticinizden aldığınız yükleme aracı (flashing tool) başka bir şey istemezsiniz. O halde “FDOEM.144.gz” isimli dosyayı indirmeniz gerekli. (Bir kez indirdikten sonra bu dosyayı sabit diskinizde tutabilir ve sistem disketine ihtiyacınız olduğunda tekrar kullanabilirsiniz.)

Diski oluşturmak (disket olarak)

Diski oluşturmak için öncelikle imajın indiği klasöre geçerek ve aşağıdaki komutları çalıştırarak imajı açmalısınız.

Code:

gunzip FDOEM.144.gz

Ardından yazmak istediğiniz disketinizi disket sürücüye koyun – disketteki tüm bilgilerin geri getirilemez biçimde silineceğini unutmayın – ve aşağıdaki komutu çalıştırın:

Code:

dd if=FDOEM.144 of=/dev/fd0

Eğer disket sürücünüz (garip bir şekilde) /dev/fd0 değilse, o zaman bu bölümü doğru yol (path) ile değiştirmeniz gerekiyor. Komut çalışmayı bitirdikten sonra, disketi bağlayabilir (mount) ve BIOS ile yükleme aracını diskete kopyalayabilirsiniz. Burada işimiz bu kadar. Yeniden başlatın, yüklemeyi yapın ve yeni BIOS’unuzun tadını çıkarın. Eğer .EXE dosyasını nasıl açacağınızla ilgili yardıma ihtiyacınız varsa “Diski oluşturmak (cd olarak)” başlığının altındaki “.EXE’yi Açmak” başlıklı bölüme bakın.

Diski oluşturmak (CD olarak)

UYARI: Eğer disket sürücünüz yoksa, BIOS yüklemesi için sistem CD’si (bootable CD) hazırlarken bu yöntemi kullanın. Lütfen BIOS yükleme aracının, yazılabilir ortama (media) erişemeyeceğinden, eski BIOS’un bir yedeğini alma imkanının olmayacağını unutmayın.

Diski oluşturmak için öncelikle imajın indiği klasöre geçerek ve aşağıdaki komutları çalıştırarak imajı açmalısınız.

Bu yöntemi uygularken imajın düzenlenmesi gerektiğinden, bir yedek kopyası almak ve güvenli bir yerde, ihtiyaç olduğundan tekrar kullanmak üzere saklamak isteyebilirsiniz.

Code:

gunzip FDOEM.144.gz

Bunun ardından bir root-uçbirim açın. Ben bunun için çabucak bir “sudo -i” komutunu çalıştırıyorum. Sonra, eğer geçici olarak gereçleri bağlayacak bir dizininiz yoksa, bir tane oluşturun.

Code:

mkdir /mnt/temp

Eğer “loopback device support”u modül olarak derlediyseniz, aşağıdaki komutu çalıştırmanız gerekecek. (Eğer halihazırda kernelinizde derliyse, atlayabilirsiniz)

Code:

modprobe loop

Şimdi FreeDOS imajını bağlama zamanı geldi:

Code:

mount -o loop -t vfat FDOEM.144 /mnt/temp

İmaj bağlandıktan sonra, yükleme aracını ve yeni BIOS dosyasını /mnt/temp‘e (ya da hangi geçici dizini [temp directory] kullanıyorsanız oraya) kopyalamalısınız. Bunun için kod eklemedim, nedenini sorarsanız, dosya isimlerin anakart üreticisine, modeline ve BIOS üreticisine göre değişiklik göstermesi. Aşağıda, gerekli dosyaları alırken – genellikle .EXE biçiminde oldukları için – ne yapacağınızı kestirememeniz durumunda faydalı olması için ufak bir bilgilendirme var.

.EXE’yi Açmak

Pekâla. BIOS üreticinizin yükleme programıyla birlikte yeni BIOS ROM dosyasını barındıran bir .EXE dosyası indirdiniz. Ek olarak da muhtemelen size BIOS’unuzu yüklerken kullanmanız gereken tam yazımı (syntax) anlatan bir tür Readme.txt dosyası buldunuz. O hâlde .EXE dosyasını unzip‘le açabilirsiniz. (Unzip’i http://packages.ubuntu.com/ adresine gidip dağıtımınızı işaretleyip, unzip uygulamasını seçerek edinebilirsiniz.)

Eğer sıkıştırma araçlarına daha geniş bir set olarak ihtiyacınız varsa, ya da öyle istiyorsanız, uçbirimde aşağıdaki komutu çalıştırın. (Universe ve Multiverse’in etkinleştirilmiş olması gerek. Fazladan depoların nasıl etkinleştirileceğini görmek için de aysiu tarafından yazılan Enabling Extra Repositories’e bakın (http://www.psychocats.net/ubuntu/sources)

Code:

sudo aptitude update && sudo aptitude install cabextract rar unace unrar p7zip arj unzoo lha libarchive1 libarchive-tar-perl
libarchive-zip-perl dpkg-dev

Açma işlemi şöyle olmalı:

unzip ~/Desktop/hpbios.exe

Şu anda çeşitli dosyalar Masaüstü’nüze çıkartılıyor.

Readme dosyasını cat ya da less komutlarıyla okuyun: cat Readme.txt ya da less Readme.txt
Yükleme aracınıve yeni BIOS ROM’unu /mnt/temp adresine kopyalayın.[1]

[1] bu adreste şu anda yükleme programınız ve BIOS ROM dosyanız bulunuyor olmalı. Bunların yanında, kopyalamak istediğiniz başka dosyalar – işlemi otomatikleştirmek için atılacak bir Autoexec.bat dosyası gibi – olabilir. Eğer yeniden başlattıktan sonra kendiniz hiç komut girmek istemiyorsanız, Masaüstü’nüze kopyalanan bütün dosyaları kopyalayın ve /mnt/temp klasöründeki FDOEM.144′ün içinde olduklarına emin olun.

Sonra, imajı ayırın (unmount):

Code:

umount /mnt/temp

Artık disket imajından ISO imajı oluşturarak işlemimize devam edebiliriz. Öncelikle mkisofs‘in sistemimizde kurulu olduğundan emin oluyoruz:

Code:

sudo aptitude update && sudo aptitude install mkisofs

Ve ISO imajını oluşturuyoruz.

Code:

mkisofs -o Bootable-CD-BIOS-Image.iso -b FDOEM.144 FDOEM.144

Artık imajımız hazır ve bir diske yazılabilir.

Seçenek 1

Yeni ISO’yu doğrudan komut satırından yazdırabilirsiniz. (Komutu çalıştırmadan sürücünüze boş CD koymanız gerektiğini unutmayın

Code:

cdrecord -v Bootable-CD-BIOS-Image.iso

Seçenek 2

İmajı kullandığınız CD yazma yazılımıyla yazın, ardından sistemi yeniden başlatıp CD’den yükleyin. Ve BIOS üreticinizden aldığınız komutları kullanarak BIOS’unuzu yükleyin.

Yeni BIOS’unuz hayırlı olsun!